ALIENACJA Z j. łac. alienus znaczy obcy, należący do
kogoś innego. W znaczeniu powszechnym alienacja oznacza wyobcowanie z
otoczenia, odosobnienie, wylizywanie, utratę świadomości, zanik zdolności
odnajdywania się w otoczeniu społecznym i czasami może dotyczyć pozbawienia autoorientacji
lub jej osłabienie. Alienacja oznacza również zaburzenia kontroli nad światem zewnętrznym
(środowiskiem społecznym), Alienacje rozumiemy także jako nie podporządkowanie
się instytucjom, ideom, produktom a więc nie uleganiu czemuś co stanowi wytwór
społecznej kooperacji ludzi czyli temu co oni sami stworzyli. Alienacja
prowadzi do straty kontroli nad rzeczywistością a także odczłowieczenie oraz wyobcowanie
z relacji społecznych. Zdaniem G. W. I. Hegel alienacja i zjawiska jej towarzyszące
stanowią jeden z podstawowych katalizatorów rozwoju społecznego. Należy mieć na
uwadze także to iż istnieje również tz. Alienacja religijna, której skutki oraz
samą genezę analizował Feuerbach. Natomiast K. Marks twierdził, iż fundamentalnym
rodzajem alienacji jest alienacja
ekonomiczna zintegrowana z niezgodnymi relacjami między kolektywem rządzącym
a tymi, którzy są zniewoleni w danych grupach społecznych. Głównym źródłem finansowania
współtowarzyszy alienacji stanowi prywatna własność. Z kolei Alienacja polityczna oznacza
samodzielne odłączenie się, usamodzielnienie lub rozdrobnienie instytucji
politycznych głównie społeczeństwa od państwa a także zespołu elementów nadzoru
społecznego. Należy wspomnieć również o alienacji ideologicznej, którą związana
jest alienacja religijna. Alienację ideologiczną należy rozumieć jako jedyny słuszny
prąd myślowy tkwiący w umysłach ludzi pochłoniętych fałszywym wyobrażeniem
pełnym podświadomych zawartość powodujących
niewłaściwe odbieranie rzeczywistości społeczno-przyrodniczej. Tym, który dostrzegał
rozwiązania radykalne, dezalienacje rozumianą jako rewolucyjne anulowanie tzw. własności
prywatnej oraz klasowego planowania i zastąpieniu ich bezklasowym społeczeństwem
był G. Simma. Przekonany był, że jeśli
jednostka ma ambicje zachowania swojej niezależności to powinna wystrzegać się ,,naporu
społeczeństwa, dziedzictwa historycznego, zewnętrznej kultury i techniki życia”.
Natomiast Max Weber stwierdził coś przeciwnego a mianowicie, że postęp techniki
i nauki spowodował zwiększenie uzależnienie ludzi od rzeczy tego świata oraz
ich niemoc. W dobie obecnej panuje powszechne przekonanie, że prawdopodobieństwo
ograniczania alienacji jest uwarunkowana m. in. rozwojem obywatelskiego społeczeństwa.
Źródło: leksykon politologii”. Autor: A., Antoszewski i A., Herbut.